السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )
14
جواهر البلاغة ( فارسى )
همانا مردم در رزق چونان چرندگانند ، نادان و داناى آنان يكسان است . أنت مثل الغصن لينا * و شبيه البدر حسنا « 1 » تو از نرمى بسان شاخهاى ، و از زيبايى مانند ماه تمامى . لك شعر « 2 » مثل حظىّ * فى سواد قد تثنّى گيسوى تو در سياهى چون بخت من است ، حال آنكه گيسوان تو تاخورده است . أنت عندى كليلة القدر فى القد * رو لكن لا تستجيب دعائى « 3 » تو پيش من در ارزشمندى مانند شب قدرى ، ليكن خواهشم را برآورده نمىسازى . العشق كالموت يأتى لا مردّ له * ما فيه للعاشق المسكين تدبير « 4 » عشق چونان مرگ مىآيد و بازگشتى براى آن نيست ، و در آن براى عاشق درمانده چارهاى وجود ندارد . و كن كالشّمس تظهر كلّ يوم * و لا تك فى التّغيّب كالهلال « 5 » و مانند خورشيد باش كه هرروز ظهور مىكند ، و در پنهان گشتن بسان ماه نو مباش . بعض الرّجال كقبر الميّت تمنحه * أعزّ شئ و لا يعطيك تعويضا « 6 » و برخى از مردان مثل قبر مردهاند ، تو گرانقدرترين چيزها را به آن مىبخشى و آن در برابر ، چيزى به تو عطا نمىكند . و خيل تحاكى البرق لونا و سرعة * و كالصّخر إذ تهوى و كالماء فى الجرى « 7 » اسبان و سوارانى كه رنگ و سرعت آذرخش را حكايت مىكنند و مثال تخته سنگاند آنگاه كه فرود مىآيند ، و در رفتن چونان آب جريان مىيابند .
--> ( 1 ) - « أنت » : مشبّه ، « الغصن » : مشبّهبه ، « لينا » : وجهشبه ، « مثل » : ادات تشبيه . باز « أنت » : مشبّه ، « البدر » : مشبّه به ، « حسنا » : وجهشبه ، « شبيه » : ادات تشبيه . ( 2 ) - « شعر » : مشبّه ، « حظّى » : مشبّهبه ، « فى سواد » : وجهشبه ، « مثل » : ادات تشبيه . ( 3 ) - « انت » : مشبه ، « ليلة القدر » : مشبّهبه ، « فى القدر » : وجه شبه ، « ك » : ادات تشبيه . ( 4 ) - « العشق » : مشبّه ، « الموت » : مشبّهبه ، « يأتى لا مردّ له » : وجه شبه ، « ك » : ادات تشبيه . ( 5 ) - ضمير مستتر در « كن » : مشبه « الشمس » : مشبّهبه ، ظهور هرروزه : وجهشبه ، « ك » : ادات تشبيه . و باز ضمير مستتر در « تك » : مشبّه ، « هلال » : مشبّهبه ، « فى التغيّب » : وجهشبه ، « ك » : ادات تشبيه . ( 6 ) - « بعض الرّجال » : مشبّه ، « قبر الميّت » : مشبّهبه ، گرفتن عزيزترين چيزها و هيچ چيز عطا نكردن : وجهشبه ، « ك » : ادات تشبيه . ( 7 ) - « خيل » : مشبّه ، « البرق » : مشبّهبه ، « لونا و سرعة » : وجهشبه ، « تحاكى » : ادات تشبيه . باز « صخر » : مشبّهبه - سختى و استوارى كه در كلام ذكر نشده است وجهشبه است ، و « ك » : ادات تشبيه . و « ماء » : نيز مشبّهبه است ، « فى الجرى » : وجهشبه ، « ك » : ادات تشبيه .